Optical Zoom คืออะไร?

Optical Zoom หรือการซูมแบบออปติคอล เป็นการซูมที่เกิดจากการเปลี่ยนตำแหน่งของชิ้นเลนส์ภายในกล้อง เพื่อเปลี่ยนระยะทางยาวโฟกัส ทำให้กล้องสามารถเปลี่ยนมุมมองจากภาพกว้างไปเป็นภาพแคบ หรือซูมเข้าไปยังวัตถุที่อยู่ไกลได้

กล้องที่มีเลนส์แบบ Motorized Vari-focal สามารถปรับระยะเลนส์ด้วยมอเตอร์ ทำให้ผู้ใช้งานสามารถปรับมุมมองและระยะซูมได้ โดยไม่จำเป็นต้องเข้าไปปรับเลนส์ที่ตัวกล้องด้วยมือ

ตัวอย่างเช่น กล้อง Dahua บางรุ่นมีเลนส์ 2.7–13.5 mm และรองรับ 5x Optical Zoom ทำให้สามารถปรับมุมมองได้ตั้งแต่ภาพค่อนข้างกว้าง ไปจนถึงมุมมองที่แคบลงสำหรับดูวัตถุในระยะไกล

Digital Zoom คืออะไร?

Digital Zoom ไม่ได้ทำให้เลนส์ของกล้องซูมเข้า แต่เป็นการใช้ซอฟต์แวร์นำพื้นที่บางส่วนของภาพ มาขยายให้ใหญ่ขึ้น

ตัวอย่างเช่น กล้องบันทึกภาพความละเอียด 4MP หากผู้ใช้งานเลือกพื้นที่บางส่วนของภาพ แล้วขยายเข้าไปเพื่อดูรายละเอียด ระบบจะนำ Pixel ที่มีอยู่เดิมมาขยาย ไม่ได้สร้างรายละเอียดใหม่ขึ้นมา

ดังนั้นเมื่อ Digital Zoom มากขึ้น ภาพอาจเริ่มเห็น Pixel ชัดขึ้น รายละเอียดเล็ก ๆ อาจหายไป และภาพอาจไม่เหมาะสำหรับการนำไปตรวจสอบ รายละเอียดที่ต้องการความแม่นยำสูง

Optical Zoom ทำงานอย่างไร?

หลักการสำคัญของ Optical Zoom คือ การเปลี่ยนระยะของชุดเลนส์ เพื่อเปลี่ยนความยาวโฟกัสของกล้อง

เมื่อใช้ระยะเลนส์ด้านกว้าง กล้องจะมองเห็นพื้นที่ได้กว้างขึ้น เหมาะกับการดูภาพรวมของพื้นที่

เมื่อปรับไปยังระยะ Telephoto มุมมองจะแคบลง แต่สามารถมองวัตถุที่อยู่ไกลได้มากขึ้น

เปรียบเทียบ Optical Zoom กับ Digital Zoom

แล้ว 5x Optical Zoom หมายถึงอะไร?

ตัวเลข เช่น 5x Optical Zoom หมายถึงอัตราการเปลี่ยนแปลงของระยะทางยาวโฟกัส ระหว่างตำแหน่ง Wide และ Tele ของเลนส์

ตัวอย่างเช่น เลนส์ 2.7–13.5 mm มีอัตราส่วน 13.5 ÷ 2.7 = 5 จึงเรียกว่า 5x Optical Zoom

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรใช้ตัวเลข Zoom เพียงอย่างเดียว ในการตัดสินว่ากล้องจะมองเห็นได้ไกลแค่ไหน เพราะยังต้องพิจารณาความละเอียดของเซนเซอร์ คุณภาพเลนส์ ขนาดเซนเซอร์ แสงในพื้นที่ และระยะ DORI ร่วมด้วย

Optical Zoom 5x ไม่ได้แปลว่าซูมได้ไกล 5 เท่าเสมอไป

นี่เป็นความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อย เพราะคำว่า 5x เป็นอัตราส่วนของช่วงทางยาวโฟกัส ไม่ใช่การรับประกันว่ากล้องจะสามารถอ่านใบหน้า หรือป้ายทะเบียนได้ไกลกว่าเดิม 5 เท่า

การใช้งานจริงควรดูตาราง DORI (Detect, Observe, Recognize, Identify) ของกล้องแต่ละรุ่นประกอบด้วย

Motorized Vari-focal ต่างจาก Optical Zoom อย่างไร?

Motorized Vari-focal และ Optical Zoom เป็นคำที่เกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ได้หมายความเหมือนกันทุกกรณี

Motorized Vari-focal หมายถึงเลนส์ที่สามารถปรับระยะ ทางยาวโฟกัสได้ด้วยมอเตอร์ ส่วน Optical Zoom เป็นความสามารถในการเปลี่ยนขนาด ของภาพด้วยระบบเลนส์

กล้อง Motorized Vari-focal หลายรุ่นจึงมีความสามารถ ในการปรับ Optical Zoom จากระยะไกล พร้อมระบบ Auto Focus หรือ Motorized Focus ตาม Specification ของแต่ละรุ่น

ตัวอย่างกล้อง Dahua ที่มี Optical Zoom

ในกลุ่มผลิตภัณฑ์ Dahua มีทั้งกล้อง Fixed Lens, Motorized Vari-focal และ PTZ ซึ่งมีความสามารถด้านการปรับระยะและ Optical Zoom แตกต่างกัน

PTZ Camera กับ Optical Zoom แตกต่างกันอย่างไร?

PTZ Camera เป็นกล้องที่สามารถควบคุม Pan, Tilt และ Zoom ได้จากระยะไกล

จุดเด่นของ PTZ คือสามารถหมุนกล้องไปยังพื้นที่ต่าง ๆ และใช้ Optical Zoom เพื่อเข้าไปดูรายละเอียด ของวัตถุที่อยู่ไกลได้

ดังนั้น PTZ จึงเหมาะกับพื้นที่กว้าง เช่น ลานจอดรถ โรงงาน สนาม พื้นที่รอบอาคาร ถนน หรือพื้นที่ที่ต้องการควบคุมทิศทางกล้อง จากห้องควบคุม

Dahua มี PTZ หลายระดับ ตั้งแต่รุ่นที่มี Optical Zoom ระดับหลักสิบเท่า ไปจนถึงรุ่นที่ออกแบบสำหรับการเฝ้าระวังระยะไกล

พื้นที่แบบไหนควรเลือก Optical Zoom?

แล้ว Digital Zoom มีประโยชน์หรือไม่?

Digital Zoom ยังมีประโยชน์ โดยเฉพาะเมื่อต้องการขยายพื้นที่บางส่วน ของภาพที่บันทึกหรือกำลังแสดงผล

ตัวอย่างเช่น เจ้าหน้าที่กำลังดูภาพจากกล้อง และต้องการขยายบริเวณประตูหรือวัตถุบางจุด Digital Zoom สามารถช่วยให้ดูพื้นที่นั้นได้สะดวกขึ้น

แต่ไม่ควรเข้าใจว่า Digital Zoom สามารถสร้างรายละเอียดที่กล้องไม่ได้บันทึกไว้ตั้งแต่ต้น หาก Pixel หรือรายละเอียดของวัตถุมีไม่เพียงพอ การขยายภาพก็ไม่สามารถทำให้รายละเอียดที่หายไปกลับมาได้

ถ้าต้องการอ่านป้ายทะเบียน ควรใช้ Optical Zoom หรือ Digital Zoom?

หากต้องการติดตามรายละเอียดขนาดเล็ก เช่น ป้ายทะเบียน ใบหน้า หรือวัตถุที่อยู่ไกล ควรเริ่มจากการเลือกตำแหน่งติดตั้ง ความละเอียดของกล้อง และเลนส์ให้เหมาะสม ตั้งแต่ต้น

Optical Zoom สามารถช่วยให้กล้องใช้เลนส์ ที่เหมาะกับระยะของเป้าหมายได้มากกว่า แต่ไม่ได้หมายความว่าแค่เพิ่ม Optical Zoom แล้วจะอ่านป้ายทะเบียนได้ในทุกสถานการณ์

สำหรับงานอ่านป้ายทะเบียนโดยเฉพาะ ควรเลือกกล้องที่ออกแบบมาสำหรับงาน ANPR/LPR และพิจารณา DORI มุมติดตั้ง ความเร็วรถ แสง และระยะห่างจากกล้องร่วมด้วย

สิ่งที่ควรดูมากกว่าแค่คำว่า Zoom

สรุป Optical Zoom กับ Digital Zoom